کودکان استثنایی

همواره یکی از دلایلی که ما نمی توانیم اطلاعات کاملاً‌ مربوط و جامعی در مورد کودکان و دانش آموزان استثنایی بدست بیاوریم اینست که معمولاً وقتی با کودک استثنایی مواجه می شویم ذهن ما بخاطر انباشته شدن ، از غیر عادی بودن ذهنی یا جسمی کودک پیشداوری می کند و غالباً ویژگیهای خاصی که کودکان استثنایی دارند ( نابینایی – ناشنوایی – عقب ماندگی و … ) مشخصه اصلی آنها می شود .

متاسفانه اکثر والدین از داشتن چنین فرزندانی احساس شرمندگی می کنند ودر قالب موارد سعی در مخفی کردن کودکشان در انظار عمومی دارند .

تعریف کودک استثنایی :

کودک استثنایی اول یک کودک است ( انسان است با همه خصوصیات و صفات یک انسان ) و بعد کودکی است با خصوصیات و تفاوتهای استثنایی نسبت به سایر کودکان . و همین ویژگیها و خصوصیات است که معلمان و اولیا باید خودشان را با آن سازگار کنند .

در واقع بین تمام خصوصیات روانی و جسمانی و تمام استعدادهای مختلف هر فرد تفاوتهای مشهودی موجود است پس می توان گفت که هر فرد نسبت به افراد دیگر استثنایی است و کلمه استثنایی بطور اعم و به معنای دقیق علمی خود نمی تواند فقط به گروههای خاصی از افراد جامعه اطلاق شود .

بنابراین آنچه که ما اصطلاحاً « کودک استثنایی » می گوئیم بدین معناست که...

ادامه نوشته

روانشناسی ایران و غرب

روانشناسی تربیتی در ایران و غرب: گذشته، حال و آینده(بخش اول)

روانشناسی تربیتی‏1مطالعهء چگونگی تدریس و تربیت و کارآیی آنها در وضعیتهای‏ آموزشی،در روانشناسی تدریس و یادگیری،در روانشناسی دانش‏آموز و معلم و کلاس و مدرسه و در روانشناسی اجتماعی محیطها و سازمانهای آموزشی است.روانشناسی تربیتی با حوزه‏های دیگر علوم،به‏ویژه با دانشهای روانشناسی،علوم تربیتی،علوم اجتماعی،فلسفه و اخلاق،فرهنگ و هنرها و با پزشکی و بهداشت در ارتباط است.

روانشناسی تربیتی را گاهی شاخه‏ای از روانشناسی و گاهی شاخه‏ای از تعلیم و تربیت‏ دانسته‏اند.آنچه را امروز با عنوان تعلیم و تربیت یا آموزش و پرورش در ترجمهء کلمهء انگلیسی‏ ẓeducationẒبه کار می‏بریم،در سنتهای آکادمیک یونانی و فرانسوی،پداگوژی(یعنی دانش و هنر معلمی)نامیده می‏شد.ریشهء کلمهء یونانی پداگوژی به معنای«راهبری دانش‏آموز»است و پداگوگ به بردگانی گفته می‏شده است که مسئولیت بردن و آوردن پسران ارباب خود به مدرسه‏ و مراقبت از آنان را بر عهده داشته‏اند(در یونان باستان به دختران چنین آموزشی داده نمی‏شده‏ است).بنابراین...

ا

ادامه نوشته

قرآن و روانشناسی

مقايسه روح در قرآن و روانشناسي

در قرآن كلمه روح به كرات تكرار شده است. در آيات متعددي مثل: اسراء آيه 85 ، كهف آيه 18، مريم آيه 17، مائده آيه 54، طلاق آيه 3 و … به بررسي روح پرداخته همانطور كه در ذيل سوره اسراء آيه 85  علامه طباطبايي روح را به معناي مبدا حيات تعريف كرده اند كه جاندار به وسيله آن قادر بر احساس و حركت ارادي مي شود و مكارم شيرازي آن را «ريح» معنا كرده‌اند. اما روح حقيقتي است كه در دسترس انسان نيست و در حال سير، جريان، گردش و حركت مي‌باشد و از آنجا كه بررسي روح ريشه در وحدانيت دارد اهميت آن را دو چندان مي‌كند. همانطور كه اگر جسم ما روح نداشت بايد دفن مي‌شد و اين روح است كه به آن بقاء زندگي كردن را مي‌دهد هر چه هست در اين روح است، عظمت مربوط به روح است كه از عالم امر، ملكوت و عرش است. علما آن را به فانوس تشبيه كرده‌اند، ارزش فانوس به آن نور و شعاعي است كه در آن هست و الا اگر خاموش شد كه ديگر ارزشي ندارد. آدمي هم همينطور است.

در روانشناسي روح حرف بسزايي ميزند. علم روانشناسي ، علم تجربي حيات نفساني انسان و تشخيص تحولات و پديده‌هايي است كه در روح به وجود مي‌آيد، آن عوالمي كه در پيوستگي تن در عالم خارج ايجاد مي‌شود و همچنان براي نفس حالتي غير عادي به وجود مي‌آورد، اين امر در روانشناسي سهم به سزايي دارد. از اين رو مقايسه بين اين دو مطلب تناسخ را به وجود مي‌آورد.

از اين رو با دقت بيشتري به بررسي اين اعجاز مي‌پردازيم چرا كه روح اعجاز شگفتي است كه مورد توجه است و سوالاتي در رابطه روح كه زمان خلقت و منشا پيدايش آن شده كه از اين رو با مراجعه به كتابي آسماني قرآن و كتاب ارزشمند نهج‌البلاغه و بررسي و تفاسير چون نمونه و الميزان و منار، عياشي، تفسير كبير منهج‌الصادقين، تفسير القرآن الكريم، نورالثقلين و …، ؟ رجوع به نظريات دانشمندان و همچنين رجوع به كتب روانشناسي، روانشناسي پرورشي و تربيتي، اصول روانشناسي، تعريف و طبقه‌بندي تفكر، روح يا علم‌النفس و روانشناسي و كتاب‌هايي چون بحار، سفينه‌البحار، اصول وافي و كافي، خصال و امالي شيخ صدوق و … تصميم بر آن شد كه با استفاده از منابع غني و ارزشمند، موضوع روح در قرآن و روانشناسي بررسي گردد كه در بحث روانشناسي نيز از نظريات دانشمندان استفاده شده است.

اما كليد واژه اين تحقيق: (روح، نفس، هيپنوتيسم، خواب مغناطيسي، روانشناسي تناسخ، تله‌پاتي، خواب، رويا)

کودکان استثنایی

عقب ماندگي ذهني يا به اصطلاح ديگر نارسايي رشد قواي ذهني موضوع تازه و جديدي نيست بلكه در هرد دوره و زمان افرادي در اجتماع وجود داشته اند كه از نظر فعاليت هاي ذهني در حد طبيعي نبوده اند. بخصوص از روزي كه بشر زندگي اجتماعي را شروع كرده موضوع كساني كه به عللي قادر نبودند خود را با اجتماع هماهنگ سازند مطرح بوده است.

اجتماع براي مصلحت، تعصب يا سالم سازي بعضي از اين افراد را تحمل كرده، عده اي را محبوس مي ساخت يا به مرگ محكوم مي نمود.

از مجموعه مدارك به دست آمده چنين استنباط مي شود كه تا قرن 18 اين افراد مورد توجه و لطف نبوده و حتي پزشكان از پذيرفتن و درمان آنان خودداري مي كردند. اصطلاح بيگانه يا خارجي كه به فرانسه ((آدينه)) و به انگليسي (( ايلين)) گفته مي شود براي مجانين و ((الينيست)) براي روان پزشكان و پزشكان معالج اين بيماران از قديم الايام به كاررفته و اين كلمات از ((آلينوس)) لغت يوناني مشتق شده است و علت آن اين بوده است كه عقب ماندگان ذهني را مانند مجانين ، بيگانه از اجتماع مي دانستند. اگرچه بعداً متوجه شدند كه اين بيماران با محيط و اجتماع بيگانه نيستند بلكه...

ادامه نوشته

روانشناسی کودک

تکنیک های آرام سازی در کودکان

 

 کودکان و نوجوانان نيز تحت فشارهاي والدين ، مدرسه و جامعه ، دچار استرس ميشوند .آنها همچنين ممکن است با خانواده آشفته ، جدايي والدين ، بيماري ، تغيير محل زندگي يا تحصيل و مرگ يکي از خويشاوندان يا دوستان نزديک نيز مواجه شوند. بنابراين تجربه برخي از موقعيت هاي استرس زا در کودکي اجتناب ناپذير است .

 

براي جلوگيري از تاثيرات درازمدت آن بر روي کارکردهاي جسماني و رواني ، فراگيري مواجهه با استرس ، در کودکان و نوجوانان ميتواند مفيد باشد .

 

از ديدگاه کودکان استرس ، احساس خارج از کنترل بودن است و نشانه های مهم استرس در کودکان عبارت است از : - احساس درد در ناحيه سر ، سينه و .. - عزت نفس پایین - تهوع و درد شکمی - پرخاشگری - نگرانی زياد - افسردگی و خلق پایینن - اشکال در تمرکز - زودرنجی و عدم تعادل براي مقابله بااسترس راهکارهايي وجود دارد که مهمترين آنها شناسايي عوامل استرس زاي شخصي ميباشد . پس از شناسايي عوامل استرس زا جهت از بين بردن استرس و ايجاد حس کنترل در زندگي ميتوانيم از...

ادامه نوشته

تاریخچه روانشناسی

تاریخچه ی روان شناسی

همان گونه که مستحضرید اهمیت علم روان شناسی درکشورمان به صورت مدرن آن در چند دهه ی اخیر، بیش از پیش آشکار شده است.

به عبارت دیگر می توان گفت برای حل قسمت عمده ای از مسائلی که بشر امروز با آن روبرو است باید از علم روانشناسی کمک گرفت.

در همین راستا کتاب روان شناسی سال سوم رشته ادبیات و علوم انسانی بیش از یک دهه است که در  چرخه ی آموزش کشور قرار دارد. مرکز یادگیری تبیان نیز به منظور یاری رساندن به شما دانش آموزان و دانشجویان عزیز، سلسله مقالاتی را در این ارتباط در نظر گرفته، که امید است مورد بهره مندیتان قرار گیرد.

روان شناسی، با این که تاریخی بسیار طولانی دارد و می توان گفت که با خلقت خود انسان به وجود آمده است، علم تازه ای به حساب می آید.

برخی روان شناسان، تاریخ شروع آن را به سال 1860 نسبت می دهند، سالی که گوستاو تئودورفیخر آلمانی، کتاب اصول سایکو فیزیک ( یعنی رابطه ی تن و روان) را منتشر کرد.

این کتاب ارتباط رویدادهای فیزیکی (مثل نور و صدا) را احساس ها و ادراک ها نشان داد.

اما بیش تر روان شناسان، تولد روان شناسی را به عنوان یک علم، به سال 1879 نسبت می دهند، یعنی سالی که ولیهلم وونت اولین آزمایشگاه روان شناسی را در شهر لایپزیک آلمان بنا نهاد.

وونت شاگردانی از سراسر جهان، تربیت کرد و اصول روان شناسی علمی را به آنان آموخت.

شاگردان وونت، پس از فارغ التحصیلی به کشورهای خود برگشتند و به این ترتیب روان شناسی علمی درا در سراسر جهان اشاعه دادند.

اما باتوجه به این که هر کشور آداب و سنن خاصی داشت، روان شناسی علمی با هر یک آن آداب و سنن در هم آمیخت و مسیر خاصی در پیش گرفت. در میان این کشورها می توان به اتریش، فرانسه، انگلستان، روسیه و از همه مهم تر آمریکا اشاره کرد.

 

روان شناسی در آمریکا

با توجه به جدید بودن این کشور و بالطبع نداشتن سنتی خاص، و درنتیجه مهاجرت بیش تر روان شناسان اروپا برای حفظ جان

خود از خطر حزب نازی، به این کشور، روان شناسی آمریکا در همه ی زمینه ها رشد کرد. به این معنا که روان شناسی یادگیری، فیزیولوژیک، مطالعه ی بیماران روانی، مطالعه ی عقب مانده ها و کاربرد آمار در روان شناسی، پا به پای یکدیگر رشد یافتند.

روان شناسی در فرانسه

روان شناسی فرانسه  بیش تر در زمینه ی روان شناسی آزمایشی سوق داده شد.

مطالعه ی بیماران روانی، عقب ماندگی های ذهنی و روان شناسی فیزیولوژیک .

اولین آزمون های روانی، برای تشخیص کودکان عقب مانده از کودکان عادی، به وسیله ی آلفرد بینه، در کشور فرانسه ساخته شد.

 

 

روان شناسی در انگلستان

روان شناسی انگلیسی بیش تر داروینی است و از کشفیات وی کمک می گیرد و در جهت مطالعه ی غریزه و نقش آن در یادگیری پیش می رود.

انگلیسی ها آمار و ریاضیات را وارد روان شناسی می کنند.

 

مثلا این که آیا هوش و توانایی های ذهنی از یک عامل نشأت می گیرند یا خیر در کشور انگلستان مطرح شده است.

اولین کسی که نظریه دو عاملی (عامل برانگیزنده و عامل حمایتی) را عنوان کرد اسپیر من انگلیسی بود.

 

 

روان شناسی در روسیه

روان شناسان روس بر فعالیت ها و یافته های پاولف استناد کردند. ویفیزیولوژیست بود و فرایند شرطی شدن عکس العمل ها را مورد مطالعه قرار داد.

عکس العمل یا بازتاب ها، رفتار های فطری و غیر اکتسابی هستند و هنگام تولد وجود دارند.

پاولف نشان داد که این بازتاب ها را هم می توان آموخت. اوبه سگ های آزمایشگاهی یاد داد که در مقابل صدای زنگ نیز بزاق ترشح کنند.

 

روان شناسی دراتریش

در اتریش، زیگموندفروید و عده ی دیگری از پزشکان آن دوره، به روان شناسی بالینی و معالجه ی روان رنجور ها روی آوردند. روان رنجور ها از انواع معضلات رنج می برند، فلج دست و پا بی حسی بینایی تیره و تار و گیجی.

فروید، با عنوان کردن مفاهیم هشیاری، نیمه هشیاری و نا هشیاری،روان شناسی را در جهت خاصی سوق داد. وی معتقد بود که ممکن است ما به چیزی فکر کنیم، بدون آن که خودمان بدانیم، یا کسی را دوست داشته باشیم و در عین حال از او متنفر باشیم.

او عمر طولانی داشت و با وجود آن که جر و بحث های زیادی بر سر نظریاتش به وجود آمد، اما سر سخت ترین مخالفان وی نیز نمی توانند انکار کنند که او یکی از دانشمندان بسیار بزرگ عصر ما بوده است.

 

روان شناسی در ایران

روان شناسی ایران، از قرن ها پیش با عنوان علم النفس یا اخلاق، مورد توجه دانشمندان بوده است.

اما روان شناسی جدید در ایران، با انتشار کتاب های دکتر علی اکبر سیاسی و دکتر محمد باقر هوشیار در سال 1317 با عنواین علم النفس یا روان شناسی از لحاظ تربیت و سنجش هوش یا روان شناسی علمی آغاز شده است.

اما شکوفایی واقعی این علم در کشورمان، در دهه ی 40 صورت گرفته است. در این سال ها بود که روان شناسی به عنوان یک رشته ی مستقل دایر شد و ترجمه ی کتاب اصول روان شناسی به وسیله دکتر محمود صناعی رونق خاصی به آن بخشید.

امروزه نیز در کلیه سطوح و دانشگاه ها تدریس می گردد.

علی کریمی